1. Risk Analizi ve Tehlike Sınıflandırması

Alev almaz kıyafet seçimi, çalışma ortamındaki tehlike türüne göre yapılmalıdır.

Başlıca risk grupları:

• Elektrik ark patlaması (Arc Flash)

• Kaynak ve erimiş metal sıçraması

• Yüksek ısı ve kısa süreli alev teması

• Yanıcı gaz ve buhar ortamları

• Petrokimya ve rafineri sahaları

Her risk türü farklı koruma seviyeleri gerektirir. Örneğin elektrik ark riski bulunan alanlarda yalnızca EN ISO 11612 yeterli değildir; EN 61482 sertifikası da gereklidir.

2. Uluslararası Koruma Standartları

Teknik ürün seçiminde aşağıdaki Avrupa normları referans alınmalıdır:

EN ISO 11612
Isı ve aleve karşı koruma standardıdır. A1, A2, B, C, D, E ve F performans seviyeleri içerir.

EN ISO 11611
Kaynak ve benzeri işlemler için koruma sağlar. Class 1 ve Class 2 olarak ikiye ayrılır.

EN 61482-1-2 / EN 61482-1-1
Elektrik ark patlamasına karşı koruma standardıdır.
APC 1 ve APC 2 sınıfları bulunur. Ayrıca ATPV değeri belirtilmelidir.

EN 1149-5
Antistatik özellik gerektiren ortamlarda zorunludur.

EN 469
İtfaiyeci koruyucu kıyafet standardıdır.

Sertifika numarası ve test raporları tedarikçiden talep edilmelidir.

3. Kumaş Teknolojisi: Inherent vs Treated

Alev almaz kumaşlar iki ana gruba ayrılır:

Inherent (Doğal Alev Almaz Elyaf)

• Elyafın moleküler yapısı yanmaya dirençlidir.

• Yıkama ile özelliğini kaybetmez.

• Uzun ömürlü ve daha güvenlidir.

• Genellikle meta-aramid, para-aramid ve modakrilik içerir.

Treated (Kimyasal İşlem Görmüş)

• Pamuk bazlı kumaşa FR apre uygulanır.

• Belirli yıkama sonrası performans düşebilir.

• Maliyet avantajlıdır ancak kullanım ömrü sınırlıdır.

Uzun süreli saha kullanımı için inherent kumaş tercih edilmesi önerilir.

4. Gramaj ve Isı Transfer Performansı

Kumaş gramajı doğrudan koruma seviyesi ile ilişkilidir.

• 150–190 gr/m² → Hafif risk, yazlık kullanım

• 200–260 gr/m² → Orta risk, 4 mevsim

• 300 gr/m² ve üzeri → Ağır sanayi ve yüksek ısı

Ancak yalnızca gramaj yeterli değildir.
ATPV (Arc Thermal Performance Value) değeri teknik veri sayfasında mutlaka kontrol edilmelidir.

5. Antistatik ve İletken Lif İçeriği

Petrokimya ve gaz ortamlarında kıyafet:

• Karbon fiber veya iletken iplik içermelidir.

• EN 1149-5 standardına sahip olmalıdır.

• Statik elektrik boşalmasını kontrollü şekilde iletmelidir.

Bu özellik bulunmayan ürünler patlayıcı ortamlarda risk oluşturur.

6. Tasarım ve Ergonomi

Alev almaz kıyafet yalnızca koruma değil aynı zamanda:

• Hareket kabiliyeti

• Nefes alabilirlik

• Dikiş mukavemeti

• Yanmaz aksesuar kullanımı (iplik, fermuar, reflektör)

açısından da değerlendirilmelidir.

Yanmaz kumaş kullanılıp standart iplikle dikilmiş ürünler tam koruma sağlamaz.

Sonuç

Alev almaz kıyafet seçimi teknik bir süreçtir ve aşağıdaki kriterlere dayanmalıdır:

• Risk analizi

• Uluslararası sertifikalar

• Kumaş teknolojisi

• ATPV ve performans değerleri

• Antistatik gereklilik

• Ergonomik tasarım

Sertifikalı ve test edilmiş ürünler tercih edilmeli, teknik dokümanlar mutlaka incelenmelidir.

Endüstriyel güvenlikte doğru ekipman seçimi, çalışan sağlığının temel unsurudur.